Alerji Nedir? Neden Olur?

0
349

Alerji Nedir? Neden Olur?

Alerji, insanların, aslında hiçbir zararı olmadıkları halde, bazı maddelere karşı aşırı reaksiyon etkisi göstermesi durumudur. Bize zararlı organizmalara karşı bir kalkan görevi yapan bağışıklık sistemimiz, görevleri istilacıları (antijenleri) zararsız hale getirmek olan vücut savunmacılarını (antikorlar) üretmektedir.

Normal olarak vücut sistemimizi koruyan bağışıklık sistemi, bazı insanlarda zararlı olmayan bir çeşit maddelere de aşırı yanıt verebilirler. Bu reaksiyonlara karşı aşırı duyarlılık veya Alerji ismi verilir. Alerjik reaksiyona neden olan antijene ise allerjen adı verilmektedir.


Bağışıklık Sistemimiz Yabancı Maddelere Ayak Uydurabilir Mi?

Alerjik bir durumda olan reaksiyonlar, tek tip halinde olmamakla beraber, bir çok yol ile ortaya çıkabilirler, vücudumuzun değişik yerlerinde meydana gelebilirler ve çeşitli şiddette olabilme özelliğine sahiptirler.

Bağışıklık sistemimiz, iyi ve düzenli bir belleğe sahiptir. Yaşamımızın başlangıç noktasında, vücut organizmamız yabancı maddeler ile karşılaştığında, bağışıklık sistemi onları tanımayı ve belleğine almayı öğrenebilme yeteneğine sahiptir. Ardından yabancı olan maddelere (antijenlere) karşı antikorlar üreterek yanıt özelliğini hazırlar.


Bağışklık Sistemimizin Mükemmel Hatırlama Özelliği:

Bir insanın vücut organizmasında ne zaman aynı antijen görülür ise, vücutta yer alan hatırlama özelliği nedeniyle daha önceden hazırlanmış yanıt devreye girer ve başlar. Bu sebeple saman nezlesi olan bir kişi her sene polenlerle karşılaşınca bağışıklık sistemindeki bu eşsiz özellik sebebi ile hemen reaksiyon tepkisi gösterir.


Duyarlanma Nedir?

Duyarlanma özelliği, insan bağışıklık sisteminin antijen ile temas etmesi sonucu, onu bellek birimine alması ve ona karşı bur takım özel antikorları üretmesi durumudur.

Daha sonraki karşılaşmalarda ise bağışıklık sistemi, antijeni kolay bir şekilde tanıyabilecek ve hemen reaksiyon yani tepkime gösterebilecektir. Bir allerjene karşı duyarlanma durumu için gerekli olan süre, kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir.


Atopi Nedir?

Atopi’nin manası ise, alerjik bir bünyeye yapısına sahip olma durumudur. İnsan bünyesinde var olan bu durum kalıtsal bir niteliğe sahiptir. Genel olarak, 3 çeşit atopik hastalık çeşidi vardır.

Bunlar:

1 – Alerjik rinit

2 – Alerjik astma

3 – Atopik dermatit (egzema)’dır.

Alerjik rinit, genel olarak göz alerjisi olan (konjunktivit) ile birlikte olabilmektedir. Atopik insanlarda, genetiksel olarak ıgE tipi antikorlar üretme eğiliminde olanlardır. Bu ıgE antikorları da çevrede bulunan ve normalde zararsız olan allerjenlerle ile birlikte (polenler, ev tozları vb…) etkileşime girerek, alerjik reaksiyonu hemen başlatır.

Bir çocuk, eğer bir ebeveyni alerjik bir durumda ise %30 seviyesinde alerjik olma riskini taşımaktadır. Eğer her 2 ebeveyni de alerjik bir durumda ise, bu evrede alerji gelişme risk faktörü %60 oranındadır. Bununla beraber alerjik etkenlerin ikinci nesilde görülme ihtimali zayıftır.


Ev Tozları Alerjen Bir Özellik Taşır Mı?

Ev tozlarının miktar ve seviyeleri, evin yerine, bulunduğu yerin iklim koşullarına, deniz seviyesinden yükseklik derecesine göre büyük bir oranda değişiklik gösterebilmektedir.

Evden eve (bir çiftlik evi veya apartman dairesi aynı olmamakla beraber) veya bir evin farklı farklı olan odalarında da değişkenlik gösterebilir. Örneğin: banyo ile yatak odası bir değildir. Fakat değişmeyen tek birşey vardır ki evde bulunan tozlar, hepsi birer allerjen deposu gibidir.


Ev Tozu Böceği Nedir?

Ev tozları içerisinde alerjen etkenlere sebep olan, mite (akar)‘a ev tozu böceği denir. Akarlar, küçük örümcek tarzında olan canlı çeşitleridir ve çıplak gözle asla görülemezler. Ortalama boy ölçüleri 0.3 mm uzunluğunda olup, ev tozları içerisinde yaşayan ve solunum yolu alerjilerine neden olan 2 önemli akar türü zararlı alerjen böcek vardır.

Bunlar: Dermatophagoides, Pteronysinnus ve Dermatophagoides Farinea bunların latince dilinde olan isimleridir.


Akarların Beslenme Şekli Nasıl Olur?

Akarlar, insanların derisinden dökülen döküntüler ile beslenirler. Başlıca bulundukları yerler, yatak içerisinde (yastıklar, yatak, yorgan vs…) yaşarlar. Buralarda yaşamalarının nedeni ise deri döküntülerinin en çok bulunduğu yer buralar olduğu içindir. Depo gibi mekanlarda da yoğun bir şekilde bulunurlar.


Akarların Dışkılarıda Alerjik Bir Yapıya Sahiptir.

İnceleme amaçlı, yataklardan alınan bir gram toz içerisinde tam 2000 ile 15000 arasında akar bulunabilir. Ev tozu akarlarına karşı olan alerjik etkenler; astma ve rinit, nadiren de konjonktivite yol açabilir.

Yakınma şikayetleri, özellikle uykudan uyanınca bu süreden sonra başlar. Belirtiler ise yıl boyu sürer. Ancak, sonbahar ve kış mevsiminde kötüleşme gösterebilmektedir.


Polen Nedir?

Polen, bitkilerde bulunan erkek tohuma denir. Bitki tür ve çeşitlerine bağlı olarak çok farklı şekil ve yapılarda olan ince taneciklerden meydana gelirler. Ortalama olarak boyutları 0.05 mm arasındadır. Bu kadar küçük bir yapıya sahip olması çıplak gözle görülemeyeceği anlamına gelmektedir.

Polen tanecikleri ise, bir çok alerjik protein içerebilirler. Bu taneciklerin küçük ve ince bir yapıya sahip olanları ise, rüzgarın gücü ile dağılmaktadırlar. Bunlara ‘anemophilus polenler’ denir. Daha büyük bir ölçeğe sahop olanları ise böcekler yardımı ile taşınırlar. Bunlarada ‘entemophilus polenler’ denir.


Rüzgarlar İle Dağılan Polenler:

Bunlar, daha allerjenik bir yapıya sahip olup geniş alanlara yayılabilirler. Bu nedenle bu polenlere karşı alerjisi olan kişilerin çevrelerinde bitki çeşitleri olmadığı halde şikayetleri ortaya çıkabilir.


Böcekler İle Dağılan Polenler:

Bunlar, parlak bir renkte olup ve güzel kokulu (böcekleri cezbetmek için) çiçekleri olan bitkiler tarafından küçük miktarlarda üretilirler. Dağılım yolu vasıtası ile atmosferde bulunmazlar ve küçük miktarda üretildiklerinden, bu polenlere karşı az bir sayıda olan insanlar alerjik olurlar.


Polen Alerjisine Yol Açan Bitkiler:

Polen alerjisi reaksiyonuna yol açan başlıca 3 tane bitki ailesi vardır. Bunlar: çayır otları, ağaçlar ve yabani ot çeşitleridir. Alerji hastaları, havada bulunan polen konsantrasyonunun belli bir düzeyi geçmesinden hemen sonra alerjik belirtiler ile karşı karşıya kalabilirler. Bu polen konsantrasyonu etkeni, türlere göre değişmekle beraber havada her metreküpte 10-20 tanecik olarak belirlenip hesaplanmıştır.


Bitkilerin Polen Verme Dönemleri Hangileridir?

Ağaç çeşidi bitkiler ocak-mayıs arası, çayır otları mayıs-temmuz arası, yabani otlar ise temmuz-ekim ayları arasında polen verirler. Polenlere karşı olan alerji, alerjik rinit, alerjik konjunktivit, alerjik astma ve akut ürtiker şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Yakınma ve şikayetler, sadece yılın belli zaman dilimlerinde olur ve diğer aylarda kişi sağlıklıdır.


Küf Mantarları Nedir?

Küf mantar çeşitleri, gözle görülmeyen ve alerjik etkisi olan sporlar üreten mantarlardır. Bu mantarların renk yapıları türden türe değişkenlik gösterir. Evin dışında (çürüyen bitkiler üstünde veya havada) bulunabilecekleri gibi, ev içinde (evin güneş görmeyen çok nemli yerlerinde) de bulunabilirler.

Polenler gibi atmosferde yer alan spor sayısı, hava koşulları ve şartlarına bağlıdır. Havanın sıcak ve nemli olduğu zamanlarında, örnek olarak: yaz mevsiminin sonlarına doğru ve sonbahar mevsiminde en fazla oldukları ve ortaya çıktıkları dönemlerdir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here