İklim Nedir? Çeşitleri Nelerdir?

0
469

İklim Nedir?Dünyanın her bölgesinin iklim koşulları farklı farklıdır. Her bir bölgenin kendine özgü bir iklim çeşidi bulunmaktadır. Bizde bu yazımız içerisinde iklim çeşitleri ve bulunduğu bölgeler hakkında bilgiler vereceğiz.


İklim Nedir?

İklim, atmosferi niteleyen meteoroloji olaylarının bütününe denir. Dünya’nın herhangi bir merkezinde hava her zaman aynı olmamakla beraber sürekli değişkendir. Genel olarak bir gün açık, ertesi gün rüzgâr eser, sonra bir başka gün de don havası yaratabilir.

İklim, sıcaklık, yağmur, rüzgâr, atmosfer basıncı ve bunların yıl boyunca gösterdiği değişimler, gelişmeler gibi öğelerin bütününede denir.

İklim Dağılımları Neye Göredir?

Yer kürenin yüzey bölgesinde çeşitli iklim tipleri yer almaktadır. Bu iklimler dağılımları özellikle enleme, yani Güneş ışınlarının, eğimine göre ayarlanırlar. Örn: ışınlar, dikine indikleri yerleri (Ekvator), çok eğik indikleri yerlere ise (kutuplar) oranla daha fazla ısıtlar.

Herhangbir bölgenin iklimi, uzun bir devre içinde atmosfer özelliklerinin (çeşitli yayınımların şiddeti, nemlilik, kimyasal bileşim, rüzgâr, elektriksel durum v.b…) belirli biçimde birleşmesi ile meydana gelmektedir.

Günlük gelişmeleri belirleyen hava durumu ile, daha genel anlamı olan iklim terimleri karıştırılmaması gereken konulardır. İstanbul’da kış mevsiminde çok soğuk birkaç gün yaşanabilir, ama İstanbul’un iklimi yinede ılıman bir yapıya sahiptir.

Etki alanına ve süresine göre iklim koşulları 5’e ayrılmaktadır:
1- Kutuplara Doğru İklimler

İklim ÇeşitleriKutup iklimi pek sert bir iklim olmakla beraber, insanın yaşamasına hiç elverişli bir iklim çeşidi değildir. Kışın sıcaklık çoğu zaman -30 derecenin altına düşer. şiddetli rüzgârlar, müthiş kar fırtınaları yaratır. Yazın, Güneş hiç bir zaman tamamen batmaz (ünlü «gece yarısı güneşi» budur); hava sıcaklığı biraz yumuşar ve karlar kısmen erir.

2- Dönenceler Arasındaki İklimler

Bu iklim çeşidinde dönencelerin üzerinde nem yüklü rüzgârların gelmesini önleyen hava kütleleri yerleşmiştir. Bu bölgelerde, hemen hemen hiç yağmur yağmamaktadır. Sıcaklıklar hep aşırıdır: gece don yapabilir ve gündüz sıcaklık 40 derecenin üstüne çıkabilir. Bu koşullar altında bitki örtüsü pek güç gelişir. Buna çöl iklimi denir.

3- Ekvator İklimi

Dönenceler arasında, mevsimler, sıcaklık farkı göstermez (hava bütün yıl sıcaktır), mevsim değişiklikleri ancak yağış ve kuraklıktan anlaşılır. Bu, tropikal iklim’dir. Ekvatora yaklaşıldıkça kurak mevsim azalır ve Ekvator altında hiç kalmaz: her gün saat 17’ye doğru yağmur yağar. Bu Ekvator iklimi’dir.

4- Ilıman Kuşak İklimi

Bu iklim çeşidinde hava sıcaklığı çok daha elverişlidir: Kuzey Yarımküresi’nde yıllık ortalama 10 ile 20 derece arasında değişir ve rüzgârlar batıdan doğuya eser. Kıtaların batı cephelerinin iklimi, iç ve doğu kesimlerin ikliminin tersidir.

Batı cephelerinde, denizden esen batı rüzgârları nem yüklüdür. Yağmurlar sık sık yağar ve havayı yumuşatır: kışın don olayı seyrek görülür, ama yazın da pek sıcak yapmaz. Bu, okyanus iklimi’dir. Ama kıtaların içine doğru girildikçe, rüzgârlar nemini yitirir. Kara iklimi’nde hava daha kuru ve sıcaklıklar arasındaki fark çoktur: kışın don yapar, yazlar ise sıcak ve fırtınalı geçer.

Akdeniz iklimi, ılıman kuşak ile sıcak kuşak arasında bir geçiş bölgesidir. Yazın kuru hava, tropiklerden yukarı çıkar, gök hep masmavi ve aydınlık, hava çok sıcaktır. Kışlar yumuşaktır; yağmur özellikle sonbaharda yağar.

5- Muson İklimi

Muson iklimi Hindistan’ı ve Güneydoğu Asya’yı etkiler. Muson, kışın kurak, karadan denize doğru esen bir rüzgârdır. Uzun bir kış kuraklığından sonra, yaz musonu çoğu zaman taşkınlara yol açan pek bol yağmurlar getirir. Dünya’nın en çok yağış alan yeri, Himalayalar’ın eteğinde, yılda 12 metre yağmur düşen bölgedir.


Evet değerli okurlarımız, İklimin ne anlama geldiği ve dünya içerisindeki iklim çeşitleri hakkında bilgileri paylaştığımız İklim Nedir? Çeşitleri Nelerdir? başlıklı yazımız ile sizlere eşsiz bilgiler vermeye çalıştık. İklimler hakkındaki görüşlerinizi aşağıdaki yorum kısmından bizlerle paylaşabilirsiniz.

Dilerseniz fırtınalar hakkında geniş bilgilerin yer aldığı Fırtınalar Nasıl Oluşur? Çeşitleri Nelerdir? başlıklı yazımızada göz atabilirsiniz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here