IMF Nedir? Kuruluş Amacı Nelerdir?

0
133
Okunma

İmf Nedir?
Hepimiz özellikle tv haber kanallarında sıkça adını duyduğumuz bu IMF nedir acaba? Kuruluş amacı nelerdir? Neden kurulmuştur? Gibi soruları bu konular gündeme geldiği zaman merak etmişisizdir. Bizde kafanızdaki soru işaretleri yaratan bu konu hakkında çok güzel ve bilgilendirici bir yazı hazırladık.

Konu hakkında ilginç vede şaşırtıcı detaylı bilgileri öğrenmek için anlatımımızı sonuna kadar sabırla okumanızı tavsiye ediyoruz.


IMF Nedir?

IMF yani Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund), 1944 tarihinde uluslararası para sisteminin esaslarını belirleyen ve Bretton Woods Anlaşması gereği ile kurulmuş olan ve 1 Mart 1947 tarihinden itibaren fiili bir şekilde çalışmaya başlamış bir kuruluştur. Bu kuruluşun merkezi ise ABD’nin başkenti Washington’da yer alır.

Bu kuruluşun guvernörler Meclisi, icra Kurulu ve Genel Müdür olmak üzere üç çeşit yönetim organı bulunmaktadır. Buraya üye olan ülkelerin maliye bakanlarından meydana gelen Guvernörler Meclisi, senelik sadece bir defa bir araya gelip toplanırlar.

İcra Kurulu ise 6’sı atanmış ve 14’ü seçilmiş olmak üzere toplamda 20 direktörden oluşur. Fonda yer alan en yüksek paya sahip 6 ülke, kendilerini temsil edecek direktörleri doğrudan atama yetkisine sahiptirler. Geri kalan üyeler ise gruplara ayrılarak her grup bir direktör seçme hakkını elde eder.

Kuruluş Amacı Nedir?

Buraya üye olan ülkelerin Uluslararası Para Fonu(IMF)’na verdikleri kaynaklardan dolayısı ile meydana gelmiş olan kotalar, özel bir çekme hakkına göre hesaplanmaya tabi tutulur. Her ülkenin ise yüzdesel olarak %25 altın ve %75 ulusal paradan oluşan kotaları, temsilcilerin var olan oylarının ağırlığının yanı sıra kredilerin sınırlarını da belirlemektedir.

Ayrıca uluslararası olan rezerv yetersizliğini gidermek amacı ile likidite yaratacak bir kurum olarak oluşturulan IMF’nin gerçekleştirmeye çalıştığı amaçları ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Uluslararası bir şekilde ticaretin gelişmesini sağlamak üzere ülkelerde yer alan tam istihdam ve üretim seviyesine ulaşılması durumu.
  • Gelişme hızlarının verimli bir şekilde arttırılması hedefi.
  • Sabit kur sisteminin gerçekleştirilip kurlarda istikrarın iyi bir derecede sağlanması.
  • Tek yönlü bir şekilde olan devalüasyon işlemlerinin olanaklar oranında önlenmesi.
  • Ödemeler dengesi sorunlarının çözümüne yardımcı olmak için yer alan üye devletlere krediler verilip ticari serbestliğe kavuşturulması.
  • Konvertibiliteden, çok yanlı ödeme sistemi vasıtasıyla uluslararası uzmanlaşmadan tam bir yarar sağlanması.
  • Kararlı kur politikası ile ulusal para politikaları arasında koordinasyon kurarak, kambiyo piyasalarına istikrarı düzenli bir şekilde kazandırılması.

Fon’un ana sözleşmesi içerisinde yer alan bu maddeler halinde sıraladığımız amaçlar, döviz kuru istikrarı, döviz kontrolleri ve ithal kısıtlamalarının kaldırılması ve yeterli uluslararası likidite sağlanması olmak üzere 3 ana nokada odaklanmaktadır.

Yer alan döviz kuru istikrarının tam sağlanması için her ülke, ulusal parasını altın madeni ile tanımlamakta ve parite döviz kurunu Fon’a ayrıca bildirmektedir. Ancak önemli bir dengesizlik durumunda paritesini isterse değiştirebilmektedir.

Ticaretle İlgili Yapılan Anlaşmalar

İmf Kuruluş Amacı Nedir?
The International Monetary Fund logo is seen during the IMF/World Bank spring meetings in Washington, U.S., April 21, 2017. REUTERS/Yuri Gripas[/caption]Döviz kontrolü ve ithalat kısıtlamalarının kaldırılması ilkerine göre bu anlaşmada yer alan ülkeler, dış ticaret kısıtlamalarına gitmeyeceklerdir. Bu amaç doğrultusunda Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT) ve Avrupa Tediyeler Birliği (EPU) olmak üzere 2 adet anlaşma yapılmıştır.

Avrupa paralarının konvertibl olması dolayısıyla EPU’nun da görevi bitmiş, yerine Avrupa Para Anlaşması (EMA) yapılmıştır. Öte yandan ülkelerin kotalarından oluşan fondan yapılan çekmeler, ülkelere ek bir likidite olanağı yaratmıştır.

Üye ülkeler bu kotanın %25’ini oluşturan altınla yaptıkları ödemeyi, istediklerinde geri çekebilme imkanına sahip olmakta, buna karşılık kredi dilimini meydana getiren %75’lik kısmı ise IMF’in onayıyla kullanabilmektedirler. Üyelerin, IMF’den kredi sağlayabilmeleri, statü hükümlerine ve icra Kurulu’nun koyduğu esaslara bağlı olarak şu şekillerde olmaktadır:

Özel Çekme Olan Haklar
  • Üye ülkelerin devamlı olarak artan ödemeler dengesi sorunlarının normal çekme hakları ile giderilememesi ve özel anlaşmalar ile (stand-by arrange ments) yapılmaya başlanması üzerine 1970 tarihinden itibaren her üye olan ülke için belirli miktarlar çerçevesinde özel bir çekme hakkı kanunu getirilmiştir.
  • Altın rezervinin kambiyo sisteminin yerine geliştirilen bu sistemin esası soyut bir birim olan SDR’dir (Special Drawing Right). Üyelerin bundan yararlanabilmeleri için para, dış ticaret, maliye ve ödemeler dengesi gibi hakkındaki bilgileri sunmaları ve gösterdikleri gerekçelerin IMF(Uluslararası Para Fonu) tarafından haklı bulunması gerekmektedir.


Normal Çekme Olan Haklar
  • Para fonuna üye olan ülkeler, altın olarak yatırdıkları katılma paylarını, yani fondaki rezervlerini kullanabilme yetkisini elde edebilirler. Daha sonraki krediler ise, katılma payının %200’ünü geçmemek şartı ile verilebilir. Fonda yer alan rezerv pozisyonlarından (kotalarından) arta kalan kısımdan verilen bu kredilerin karşılığı ise ulusal para ile ve peşin bir şekilde ödenir.


Türkiye IMF’ye Ne Zaman Katılmıştır?

Ülkemiz ise, 1990 tarihinin başlarında tam 177 ülkeninde içerisinde olup üye olduğu IMF’e, 14 şubat 1947 tarihli ve 5016 sayılı yasa ile dahil olup katılmıştır.


Evet değerli ziyaretçilerimiz, IMF Nedir? Kuruluş Amacı Nelerdir? başlıklı yazımızın sonuna geldik. Yazımız ile ilgili kafanıza takılan soruları veya paylaşmak istediğiniz düşüncelerinizi aşağıdaki ‘yorum ekle’ kısmımızdan bizlerle paylaşabilirsiniz.

Dilerseniz servetlerini öğrenince çok şaşıracağınız Dünya’nın En Zengin 4 Kadını başlıklı yazımızada göz atabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin