Şeker Pancarının Keşif Hikâyesi

0
421

Şeker Pancarının Keşif Hikayesi;

İnsan oğlu Dünya gezegeninde var olduğundan beridir sürekli hayatını kolaylaştıracak veya normal yaşantısına olumlu kolaylıklar ile etki edecek arayışlar içerisinde olmuştur. Bu arayışlar; yiyecek, teknolojik icatlar vs… gibidir. Bu yazımızda sizlere şeker pancarının ortaya çıkış hikayesinden bahsedeceğiz.


Amerikalıların Şeker Kamışının Yerini Tutabilecek Yeni Bitki Arayışı İçerisine Girmeleri.

Amerika’dan getirilmekte olan fakat ingilizler tarafından yol kapatılmaları yüzünden acayip derecede sıkıntısı çekilen şekerkamışının yerini alabilecek başka bir şey keşfetmek ve bulmak gerekiyordu. Şeker maddesi üretimine yarayacak bir bitki türü var mıydı acaba? Bu soruyu ilk ortaya çıkaran 1747’de Alman kimyacısı olan bilim adamı Andreas Sigismund Marggraf (1709-1782) oldu. Berlin Bilimler Akademisinde şeker pancarından nasıl şeker üretilebileceğini detaylı bir şekilde anlattı.


François Achard 1800’lü Yıllarda Şeker Pancarından Şeker Elde Etmeyi Başardı.

Marggraf‘ın anlattıkları teorik görüşlerden oluşuyordu. Eliğinin öğrencilerinden olan François Achard (1753-1821) hemen bu meydana atılan teorilerin uygulamasını gerçekleştirdi. 1796-1800 yılları nezdinde sürdürdüğü hararetli çalışmaları sonucunda şeker pancarı bitkisinden şeker elde etmeyi başarmış oldu. Prusya kralının koruması altında bir şeker pancarı fabrikası kurarak, günde 3.500 kilo civarında şeker pancarı işlemeye başladı. Maalesef ki François Achard, ekonomik bunalım içinde ve Fransa ülkesinin güçlü bir baskısı altında olan ülkesi, girişimlerini destekleyecek durum ve imkanda değildi. Adeta Eli kolu bağlanan Achard, yoğun çalışmalarından bir başka şahısların yararlandığını görmenin verdiği acı içinde yaşadı.



İlk Şeker Pancarı Ürünü 2 Ocak 1813’te Alındı.

Achard’ın hararetli çalışmasından faydalanan bu başkası ise; eski Fransız subayı Benjamin Delessert (1773-1847)’ten başkası değildi. Benjamin, Paris’te 1801 yılında ilk Fransız pamuk ipliği fabrikasını kurmuş idi. Ertesi yıl ise bunu, üretimi Marggraf-Achard yönteminden meydana gelen ilk şeker fabrikası izledi. Benjamin, ilk şeker pancarı ürününü 2 Ocak 1813 tarihinde aldı. Sevincinden adeta uça uça bunları Baron Chaptal’a götürüp ulaştırdı. O da bu sevindirici haberi hemen Napolyon’a koşturup bildirdi. Buna son derece sevinen Napolyon’un bizzat şahsi olarak fabrikaya gelip sanayiciyi kutlayacağını Chaptal, Delessert’e acil bir şekilde müjdeledi.


Bu Büyük Buluş Dünya Sanayisindeki Şeker Fiyatını Bir Hayli Düşürdü.

Şeker pancarı bitkisinden şeker yapımı, XIX. yüzyılın ilk yıllarındaki ortaya çıkan en önemli kimya sanayii icadı olmuştur. Kısa zamanda bu icat, bütün dünyaya yayıldı ve şeker fiyatları Dünya genelinde durmadan düşmüş oldu. Çünkü 1836 yılında günlük 1.000 kilo pancar işlenebilir ve 50 kilo, şeker alınabilir iken, 1841 yılında aynı sonuç 750, ve 1850’de 650 – 1860’ta ise 550 kilo pancardan alınmış oldu.


Barut ve Çeşitlerinin İcad Edilmesi;

Bakır piyasasını ingilizler tutuyorlardı ve bu madeni, çanları eriterek elde ediyorlardı. Güherçile de, ülkede çıkmadığından, barut üretmek için nemli mahzenlerin duvarlarında yer alan ve kendiliğinden meydana gelen maddeyi kazıyorlardı. Karbon, kükürt ve güherçilenin karışımından meydana gelen barut yalnız savaş meydanlarında değil, maden ocaklarında ve yapı mühendisliğinde de kullanılmakta idi. Nobel dinamiti icat edinceye kadar barutun bileşimi hiç değişime uğramadı.

Fransız kimyacıları; Henri Braconnot (1780-1855) ve Jules Pelouze (1807-1867) 1830’da nitroselülozu bulmuş. Alman kimyacıları ise; Christian Friedrich Schoenbein (1799-1868) pamuk ve barutu ve Torinolu Ascanio Sobrero da 1846’da nitrogliserini keşfetmişlerdi. Ancak, nitroselüloz olsun, nitrogliserin olsun işlenmez, hatta yararlanılmaz patlayıcılar halindeydiler. Bunları Nobel işlenebilir bir hale getirdi.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here