Uçaklar Nasıl Uçarlar?

0
368

Uçaklar Nasıl Uçabiliyorlar?

Genel olarak uçak’ların nasıl uçtuğu sorusu yaşamımız boyunca çoğumuzun kafasında kocaman bir soru işareti yaratan etken ve merak konusu olmuştur. Bunca demir ve çeşitli malzemelerden oluşan kocaman şey, nasıl oluyorda bu kadar ağırlığa rağmen havada durup uçabiliyor? Gibi düşünceler eminim hepimizin uçağın uçuşunu gördükten ve şahit olduktan sonra kapıldığı bir düşünce çeşidi olmuştur. Şimdi sizlere bu yazımızda uçakların nasıl uçtuğu hakkında tekniksel bilgiler aktarmaya çalışacağız.


Bir Uçağın Uçuşunu Etkileyen Dört Adet Ana Kuvvet Vardır:

Bu kuvvetlerden bir tanesi uçağı ağırlık merkezinden aşağı doğru çeken kuvvettir. Bu kuvvete ağırlık yani ‘Weight‘ denir. Bu kuvveti karşılayacak olan ve uçağı yukarı doğru çeken kuvvete ise taşıma kuvveti yani ‘Lift‘ adı verilir. Taşıma kuvvetini uçağın kanat kısımları üretir. Eğer ‘Weight‘ ‘Lift‘ten büyük olursa uçak aniden irtifa kaybeder. Bu durumun tersi olurda ‘Lift‘ ‘Weight‘ten büyük olursa uçak gökyüzüne doğru tırmanır. Her ikiside eşit bir kuvvette olursa uçak sabit irtifada uçmaya devam eder.


Uçağın ‘Thrust'(itme) Kuvveti:

Uçağı etkileyen bir başka kuvvet ise uçağı öne doğru çeken ve uçağın motorları tarafından üretilen ‘Thrust‘ kuvvetidir. ‘Thrust‘ Türkçe’de itki-itme olarak ifade anlamı taşır. Uçağın jet motorlarında yakılan yakıt ve gazın hızlı bir şekilde motorun egzoz kısmından atılması ile üretilir. ‘Thrust‘ kuvvetine karşı koyan ve uçağı yavaşlatmaya çalışan kuvvete’de sürtünme kuvveti yani ‘Drag’ ismi verilir. Havanın gövde üzerindeki sürtünmesi ve karşıdan çarpan havanın yavaşlatıcı etkisi bileşenlerinden oluşur.


Buradaki Kuralda Şu Şekildedir:

Thrust‘ ‘Drag‘dan büyük olursa uçağın hızı artar, ‘Drag‘ ‘Thrust‘tan büyük olursa uçak yavaşlar. ‘Thrust‘ ‘Drag‘la eşit bir durumda olursa uçak sabit hızda uçmaya devam eder. Şimdi de kanatların taşıma kuvvetini yani ‘Lift‘i nasıl ürettiğine bir göz atalım.


Uçağın Kanatları Taşıma Kuvvetini Nasıl Üretir?

Yan taraftan uçağın kanat şekline dikkat ederseniz gözlemlediğiniz geometrik şekile ‘Airfoil‘ adı verilir. Dikkat edilir ise bu şekil asimetrik bir su damlasını andıran bir şekile sahiptir. Buraya doğru gelen hava molekülleri 2’ye ayrılır. Bir kısmı ‘Airfoil‘in üst kısmını takip ederken, bir kısmı da alt taraftan yoluna devam eder.

Üst taraftan geçen hava moleküllerinin daha uzun bir yol katettikleri, bundan dolayı da daha hızlı yol aldıkları tespit edilmiştir. Böylece kanadın üstünden akıp giden havanın hızı arttığından ve basıncı düştüğünden dolayı kanat üzerinde bir vakum oluşur. Bu vakum kanadı yukarı doğru çeker, kanatta uçağa bağlı olduğu için uçağı’da yukarı doğru çekmiş olur. Yerdeki bir uçağın kanat ucunun konumuna dikkatli bir şekilde bakılırsa, uçak havada iken kanatlarının yukarı doğru esnediği rahat bir şekilde görülebilir.

Kanat ucu uçak yerde iken yaklaşık olarak tavanı ile aynı hizaya gelir. Bu durumun aynısı helikopterler için de geçerlidir, helikopterlerdeki tepe pervanesi helikopter park halinde iken aşağı doğru sarkar. Ama, helikopter havada iken kanatlarda bir V şekli oluşur. Bundan dolayı uçaklara sabit kanatlı hava aracı, yani ‘Fixed Wing Aircraft‘ helikopterlere ise döner kanatlı hava aracı yani ‘Rotary Wing Aircraft‘ adı verilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here