Yakubu Gowon Kimdir?

0
485

Yakubu Gowon ve Sebep Olduğu Olaylar;

Yakubu Gowon Nijerya iç savaşı denilen olaya sebebiyet vermiştir. Yaşanan bu savaşta tam 1 milyon civarında sivil ve 100 bin askeri personel hayatını kaybetmiştir. 1966 yılında ülkenin denetimini tamaen ele geçirip, Nijerya’da yaşanan İç Savaş’ta (1967-70) yılları arasında bağlı olduğu kuvvetlere zafer kazandırarak 1975’te yılında iktidarda kalmıştır. Ülkenin kuzey bölgesinde yer alan küçük Anga kabilesinden gelmekteydi.


Subaylık Mesleğinden Genelkurmay Başkanlığına…

Subaylık mesleğini seçip hemen bu mesleğe atandıktan sonra, Britanya‘da yer alan Sandhurst’teki Kraliyet Askeri Okulu’nda ve Gana’da bir süre öğrenim gördü. İki defa Kongo‘da savaş harbinde çarpıştı. 1963 yılında yarbaylık rütbesine layık görüldü. General Johnson Aguiyi-Ironsi’nin ortaya çıkardığı Ocak 1966 yılındaki askeri darbe sırasında, ülkeyi idare eden ve yöneten Yüksek Askeri Konsey üyeliğine ve hayatta kalma başarısını elde eden en kıdemli Kuzeyli subay olarak Genel Kurmay Başkanlığına layık görülüp atandı.


Genel Kurmay Başkanlığından Hükümet Başkanlığına…

Temmuz 1966 yılında Hausa (Kuzeyli) kökenli olan subayların giriştiği bir darbe ile, yeni bir askeri yönetim başa geçmiş oldu. Darbe sırasında önemsiz bir rol oynayan Yakubu Gowon, bu sayede, taraflar arasında sağlanan uzlaşma ile yeni hükümetin başkanı olmayı başardı. Ancak Yakubu Gowon, en kısa süre içerisinde sivil yönetim şekline dönüleceğine söz vermesine rağmen, bu sözünü tutamadı. Bu esnada, Kuzey Bölgesindeki İbolara yönelik başlatılan katliamlar ve İbo önderi Odumegwu Ojukwu’ya Doğu Bölgesinin ordu komutanlığının verilmesi ve devredilmesi, Doğu Bölgesinde yer alan İbolar arasında hoşnutsuzluğun gittikçe artmasına neden olup imkan tanındı.


Yakubu Gowon’nun İboların Deniz İle Bağlantılarını Kesmesi;

Yakubu Gowon, 27 Mayıs 1967 tarihinde ülkede olağanüstü hal durumu ilan ederek, Nijerya‘da bulunan dört bölgeyi 12 eyalet halinde böldü. Böylece İboların deniz ile bağlantılarını kesmiş oldu. 3 günün sonunda Doğu Bölgesi, Nijerya‘dan ayrılıp bağımsız Biafra Cumhuriyeti’nin kurulduğunun ilanını vermiş oldular. İç Savaş esnasında Gowon, birbirinden bağımsız bir şekilde olan ve üç tümen halinde çarpışan ordunun sorumluluk derecesini üstlenmedi. Var olan hükümet birliklerinin Ocak 1970 yılında zafer kazanmasından hemen sonra, ulusal barışı yeniden sağlamak için çalışmalara başlandı.


Gowon’un Görevinden Uzaklaştırılması;

Büyük bir ölçüde Yakubu Gowon‘un kişisel etkisi sonucunda taraflar arasında büyük bir uzlaşma sağlanmış oldu. 1970’li tarihin ortalarında Afrika kıtasının önde gelen önderleri arasında kendini göstermeyi başaran Gowon, diplomatik bir nedenden dolayı Uganda’da bulunduğu esnada ortaya çıkarılan askeri bir darbe sonucunda 29 Temmuz 1975 tarihinde görevinden uzaklaştırılmış oldu.


Bir Darbe Girişimine Adı Karışan Gowon’un Rütbeleri Sökülüp Mahkum Edildi.

Yakubu Gowon, kendi ülkesine dönemediğinden dolayı Britanya’ya sığınma mecburiyetinde kaldı. Burada siyasal bilimler alanında doktora yapmayı başardı. 1976 yılında Buka Suka Dimka’nın başlatmış olduğu başarısız darbe girişimine adı karıştı. Gıyabında tutuklanma kararı çıkarılan Gowon’un rütbeleri sökülüp, emekli maaşı kesilmiş oldu. 1980’lerde ise affedildikten hemen sonra ülkesine döndü. Akil adam olarak Afrika kıtasında oluşan pek çok sorunun çözüm görevini ele aldı.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here