Yıldırımlar Nasıl Meydana Gelir?

0
406

İnsanların özellikle yağışlı havalarda tedirgin olup karşılaşmak istemediģi bir durumda şimşek çakması veya yıldırım düşmesi olayıdır. Yurdumuzda yıldırım düşmesi nedeniyle yıllık ortalamaYıldırım Nasıl Oluşur? 100 insan hayatını kaybediyor. Bu sayı Amerika’da ise 800’leri bilabiliyor.

Peki hiç merak ettiniz mi? Şimşek çakması ve yıldırımın düşmesi doğa olayının nasıl meydana geldiğini. Meydana gelen bu güçlü akımın acaba yeryüzündeki canlılara bir faydası var mı? Şimdi bu soruların cevabını bulabileceğiniz ve yıldırım hakkında daha bir çok bilgiyi bulabileceğiniz makalemizle sizleri baş başa bırakıyoruz.

Dünyada Meydana Gelen Şimşek ve Yıldırımlar:

Dünya’mızın gökyüzü içerisinde yıllık ortalama olarak 3 milyar şimşek ve yıldırım meydana gelmektedir. Bilimsel ve matematiksel olarak açıklayacak olursak, yılın herhangi bir zamanı içerisinde Dünya’nın üzerinde 2000 tane yıldırım bulutu bulunmakta ve Dünya’mıza her bir saniye içerisinde 100 adet yıldırım düşmektedir.

Yeryüzünde meydana gelen güçlü bir fırtına, Hiroşima’ya atılmış olan atom bombasından 100 kat daha çok enerji açığa çıkarmaktadır. Bilim insanları belki gelecek zamanda yüksek elektrik enerjisine sahip olan yıldırımları da enerji kaynağı olarak kullanımımıza sunacaklardır.

Yıldırımların Yeryüzüne Faydası Var Mıdır?

Meydana gelen bu ürkütücü gök olayı insanlığın ilk tarihinden itibaren ilahi bir işaret niteliği olarak benimsenmiştir. Yıldırımların yere bir anda düşmesi insanlar ve hayvanlar için çok tehlikeli bir etken taşımasına rağmen yaşamada faydası bulunmaktadır. Meydana gelen yıldırımlar yeryüzünde hayatlarını sürdüren bitki çeşitleri için faydalı madde niteliği taşıyan nitratlar ve oksijenin de yeryüzüne inmesine aracılık ederler.

Atmosferin Dönüşüm Şekli:

Bu dönüşümün başlangıcı güneş ışıkları vasıtası ile yeryüzünün yeteri kadar ısıya maruz kalan havanın yükselmesi ile başlamış oluyor. Yükselmeye başlayıp buharlaşan hava ayrıca suyuda beraberinde yukarı taşıyor. Yükselen bu yüklü hava yaklaşık olarak 2 veya 3 km’ye ulaşınca havanın soğuk katmanları ile karşılaşıyor.

Örneğin soğuk havalarda nefes alıp verdiğimiz zaman nefesimiz nasıl ki buharlaşıp yukarıya doğru çıkıyorsa aynen bu şekilde buharlaşıp gökyüzünde gördüğümüz bulut katmanlarını meydana getiriyor. Meydana gelen bu bulut katmanları daha sonra hava akımları ile bitlikte olarak yaklaşık 20.000 metreye kadar yükselebiliyorlar.

Bilimsel Olarak Şimşeğin Oluşum Şekli:

Bulut katmanlarının yükselişleri esnasında içlerinde meydana gelen buz kristallerinin birbirlerine deyip sürtünerek bir statik elektrik enerjisi çeşidini açığa çıkarıyorlar. Sürtünmeden dolayı oluşan bu elektrik enerjisi çeşidi bulutların üst katman bölgelerinde pozitif(+), alt katmanlarda ise negatif(-) yüklü bir şekilde birikiyor. Bulutun içinde meydana gelen bu yüksek elektrik enerjisi yükü havayı iyonize(bir atom veya molekülü iyona dönüştürme süreci) edecek güce ulaştığı zamanda ise şimşek dediğimiz güç meydana geliyor.

Yıldırımın Yere Düşmesi Olayı:

Yağmur bulutları, alt yüzeylerinde bulunan büyük negatif yük içinde olan elektronları itme kuvveti ile orayı da pozitif(+) yüklü bir hale getirip bu yükü saniyede 1000 kilometrelik bir hızla toprağa indiriyor. Yani bu esnada kısa devre gibi bir işlem gerçekleştiriyor. Yıldırımın bu düşme anındaki ısı derecesi miktarı yaklaşık olarak 30.000 derece olup güneşin yüzeyinde yer alan ısının 5 katıdır.

Yıldırım‘ın düştüğü anda ise çok şaşırtıcı bir durum meydana geliyor. Bu durum aynı anda yerden de buluta doğru bir boşalma olması durumudur. Yerden 100 metre yükseklikte gerçekleşen bu iki akım birleşip iletkenliği çok fazla olan bir koridor meydana grtiriyor.

İşte bu birleşmeden sonra ise yıldırımın oluşumunu hiçbir güç durduramaz. Pozitif yük hızla buluta doğru onu nötr hale getirmek için hızla yükselir. Akıllarda soru işareti yaratan etken, yıldırımın havadan yere mi, yoksa yerden havaya doğrumu oluştuğudur.

Yıldırımın Etkisi Ne Zaman Kaybolur?

Meydana gelen bu koridor içerisinden yerden yukarıya doğru hemen hemen ışık hızının 3/1 hızı ile şiddetli derecede yükselen akım, yıldırım düşmesi göze gelen ışığını da ortaya çıkarır. Akabinde ise yine bu defa yukardan yere doğru bir iniş gerçekleştirir ve 2 taraf arasında yer alan potansiyel enerji farkı sıfıra gelene kadar bu olayın yaklaşık 10-12 defa tekrarlanabilme durumu söz konusu olur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here